Jesteś tutaj: Strona główna > Zbiory > Archeologia

Archeologia

Działający od 1 września 1985 roku Dział Archeologii restytuowanego Muzeum Śląskiego w Katowicach historycznie i programowo nawiązuje do Działu Prahistorii w przedwojennym Muzeum Śląskim, którego zadaniem było zbieranie zabytków obrazujących pradzieje Śląska, w granicach ówczesnego województwa śląskiego, i pokazanie ich na tle pozostałych ziem polskich. Przez pierwsze 10 lat Dział Prahistorii działał bez stałej obsady. Opiekę nad zbiorami gościnnie sprawował prof. Józef Kostrzewski, wzbogacając je drogą badań terenowych, własnych i podejmowanych przez współpracowników oraz pracowników sąsiednich placówek archeologicznych, zakupów, darów oraz depozytów. Dopiero w 1938 roku zatrudniony został na etacie archeolog mgr Jan Bartys. Po zajęciu Górnego Śląska przez wojska hitlerowskie zbiory archeologiczne Muzeum Śląskiego w Katowicach przejęło Obeschlesisches Landesmuseum w Bytomiu. Były wśród nich min. zabytki z neolitycznej osady w Piotrowicach, cmentarzysk kultury łużyckiej w Boronowie, Piasku, Kwaczale, osad z okresu wpływów rzymskich w Rybnej Kolonii i Repecku, wczesnośredniowiecznych grodzisk w Lubomii i Syrynii, średniowiecznego grodziska w Starym Bielsku.

 

 

 

Orzech, gm. Świerklaniec. Importowane paciorki fajansowe. Cmentarzysko. Okres halsztacki, kultura łużycka, około 700-400 lat p.n.e.

Wojkowice-Żychcice (Będzin-Żychcice). Naczynie zasobowe. Osada. Okres wpływów rzymskich, kultura przeworska, III-IV w

Wojkowice-Żychcice (Będzin-Żychcice). Półprodukt kowalski – placek żelazny ze śladami nacięć. Osada. Okres wpływów rzymskich, kultura przeworska, III-IV w.


Gdy w 1984 roku restytuowano Muzeum Śląskie, twórcą i kierownikiem Działu Archeologii został prof. dr hab. Jerzy Szydłowski. Po jego przedwczesnej śmierci w 1997 roku pracę tę kontynuował do 2009 roku dr Dominik Abłamowicz. Dział Archeologii w momencie restytucji nie posiadał zbiorów. Zabytki z przedwojennego Działu Prahistorii Muzeum Śląskiego, które przetrwały zawieruchę wojenną i trudne lata powojenne pozostały w Dziale Archeologii Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu. Rozpoczęto pozyskiwanie materiału zabytkowego drogą prac wykopaliskowych. Z czasem zaczęto też prowadzić nadzory archeologiczne przy inwestycjach, koordynować badania archeologiczne wyprzedzające budowę autostrad w województwie śląskim, przyjmować materiały przekazywane decyzją administracyjną przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach, uczestniczyć w pracach prowadzonych przez inne instytucje w kraju i za granicą (badania archeozoologiczne na stanowiskach z okresu predynastycznego i wczesnodynastycznego w Tell el- Farcha oraz Tell el-Murra w Egipcie). Od wielu lat działalność naukowo-badawcza Działu Archeologii ukierunkowana jest również na rozpoznanie stanu i przeobrażeń środowiska w kontekście historii osadnictwa człowieka na Górnym Śląsku i w innych regionach Polski. Efektem realizowanych przedsięwzięć było powstanie w obrębie Działu Pracowni  Bioarcheologii, zajmującej się wykonywaniem specjalistycznych analiz archeozoologicznych oraz archeobotanicznych. 

 

 

Kamieniec, gm. Zbrosławice. Naczynie w kształcie flaszy. Grodzisko. Wczesne średniowiecze, IX wiek

Orzech, gm. Świerklaniec. Naczynie zdobione sceną narracyjną. Cmentarzysko. Okres halsztacki, kultura łużycka, około 700-400 lat p.n.e.



W Dziale Archeologii gromadzone są zabytki odkryte na terenie województwa śląskiego i dawnego województwa katowickiego. Wśród nich znajdują się między innymi materiały z badań wykopaliskowych prowadzonych przez pracowników działu na stanowiskach od okresu neolitu do średniowiecza znajdujących się między innymi w Bojanowie, Krzanowicach,  Pietraszynie, Pietrowicach Wielkich, Rogoźniku, Samborowicach, Siemoni , Wojkowicach-Żychcicach (Będzinie-Żychcicach) oraz zróżnicowane chronologicznie materiały przekazane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków m.in. z  Hutek, Katowic, Krzykawki, Mikołowa, Olkusza, Przeczyc, Pszczyny, Raciborza-Starej Wsi, Rudy Śląskiej-Kochłowic, Rybnika, Ryczowa, Witeradowa. Wśród muzealiów znajdują się także eksponaty z badań prowadzonych w związku z inwestycjami drogowymi w Stanowicach Podlesiu, Świerklanach Górnych i Świerklanach Dolnych.

Obecnie Dział Archeologii we współpracy z Instytutem Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego, w ramach Projektu Celt, prowadzi badania wykopaliskowe i powierzchniowe na Płaskowyżu Głubczyckim, poświęcone zagadnieniu obecności ludności celtyckiej na Górnym Śląsku.

Większość materiałów uzyskanych w trakcie badań archeologicznych prowadzonych przez pracowników Działu Archeologii została opracowana. Efekty tych prac publikowane są między innymi w Śląskich Pracach Prahistorycznych, wydawanych przez Muzeum Śląskie od 1989 roku.   

Wszyscy pracownicy Działu czynnie uczestniczą w pracach górnośląskiego oddziału Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich.     

 

Pracownicy Działu:
Małgorzata Kurgan-Przybylska – starszy kustosz, kierownik Działu Archeologii, archeolog
Dr Renata Abłamowicz – starszy kustosz, archeozoolog, archeolog
Agata Sady – kustosz, archeobotanik
Jacek Soida – adiunkt, archeolog

E-mail: arche@muzeumslaskie.pl

Katowice, Topór kamienny. Znalezisko przypadkowe. Neolit, około IV tysiąclecie p.n.e.

Racibórz Stara Wieś. Naczynia kultury Malickiej. Osada. Neolit, około V tysiąclecie p.n.e.

Orzech, gm. Świerklaniec. Zawieszka skroniowa. Cmentarzysko. Okres halsztacki, kultura łużycka, około 700-400 lat p.n.e.

 

Oferta współpracy:


Dział Archeologii Muzeum Śląskiego w Katowicach oferuje, w miarę możliwości:


1/ prowadzenie i koordynację badań archeologicznych w formie nadzorów archeologicznych nad inwestycjami;
2/ koordynowanie i wykonywanie ratowniczych prac wykopaliskowych;
3/ sporządzanie kwerend pod kątem obecności stanowisk archeologicznych na danym terenie;
4/ sporządzanie opracowań i studiów dotyczących stanowisk i zabytków archeologicznych dla potrzeb studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz opracowań i raportów dotyczących historii miasta, gminy, regionu itp.;
5/ przyjmowanie zabytków z nadzorów archeologicznych w województwie śląskim.

6/ wykonywanie analiz i opracowań archeozoologicznych;
7/ wykonywanie analiz i opracowań archeobotanicznych.

-----------------------------------

Ankieta

W jaki sposób najczęściej dowiadują się Państwo o wydarzeniach organizowanych w naszej instytucji?