Nowe Muzeum Śląskie - Muzeum Śląskie

Już w 2013 roku Muzeum Śląskie zmieni swój adres na znajdujący się w centrum miasta poprzemysłowy teren dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Katowice”. Nowe Muzeum Śląskie będzie pierwszym obiektem wyznaczającym w Katowicach tzw. oś kultury, w ramach której oprócz nowego gmachu Muzeum powstaną również Międzynarodowe Centrum Kongresowe oraz siedziba Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach.

Kolekcje Muzeum Śląskiego zyskają oryginalną i nowatorską oprawę – na poprzemysłowych terenach powstanie nowy główny gmach, a zabytkowe obiekty pokopalniane pochodzące z przełomu XIX i XX wieku zostaną zaadaptowane na powierzchnie wystawiennicze, restaurację oraz wieżę widokową, z której będzie można zobaczyć panoramę ciągle rozwijającej się Silesii.

Poruszanie się po nowej siedzibie umożliwią podziemne lub naziemne przejścia. Nad powierzchnią zobaczymy jedynie szklane wieże doświetlające podziemne ekspozycje, ponieważ według projektu przygotowanego przez austriacką pracownię Riegler Riewe Architekten ZT-Ges.m.b.H z Grazu, wystawy zaprezentowane na wszystkich kondygnacjach w głównym budynku w całości znajdą się pod ziemią. Ponad 6 tysięcy m2 powierzchni wystawienniczej umożliwi w pełni zaprezentowanie zbiorów, które czekają na tę chwilę w magazynach muzealnych. Na gości Nowego Muzeum Śląskiego będzie czekać w sumie aż sześć wystaw stałych, w tym ekspozycja dotycząca historii Górnego Śląska oraz szeroko zaprezentowana kolekcja zbiorów Centrum Scenografii Polskiej.

Projekt, którego 85% kosztów kwalifikowanych jest współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013, poszerzy nie tylko ofertę kulturalną i edukacyjną Muzeum, ale przyczyni się do podniesienia atrakcyjności Katowic oraz Śląska.

Do II etapu przetargu zakwalifikowanych zostało pięciu wykonawców. Wśród nich znalazły się konsorcja firm reprezentowane przez: IDS-BUD, Mostostal Warszawa, Budimex, Strabag i Hochtief. Spośród złożonych przez wykonawców ofert najkorzystniejszą okazała się oferta konsorcjum firm: Budimex S.A. z Warszawy oraz Ferrovial Agroman S.A. z Madrytu, za kwotę 206 149 262,16 zł brutto.

Wartość całego projektu wynosi ponad 324 mln zł, a dofinansowanie projektu ze środków unijnych stanowi 85% kosztów kwalifikowanych, co stanowi wkład UE w wysokości ponad 225 mln zł, pozostała część to wkład własny Województwa Śląskiego. Projekt uzyskał również dofinansowanie wkładu własnego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Promesa w wysokości 2,3 mln zł.

Konkurs na koncepcję architektoniczną nowego Muzeum Śląskiego

Międzynarodowy konkurs na koncepcję architektoniczną nowego gmachu Muzeum Śląskiego oraz zagospodarowanie części terenu byłej kopalni „Katowice” ogłoszono 30 października 2006 roku, który obejmował wykonanie architektoniczno-urbanistycznej koncepcji:
•  nowego głównego gmachu,
•  nowego holu centralnego,
•  wykonanie nowej strefy wejściowej na wieżę szybu „Warszawa II”
•  adaptację maszynowni szybu „Warszawa II”
•  adaptację budynku byłego magazynu odzieży
Powierzchnia do zagospodarowania to około 2,7 ha co stanowi 1/3 terenu przeznaczonego na budowę muzealnego kompleksu.

Wyniki konkursu poznaliśmy 15 czerwca 2007 roku. Z 18 nadesłanych prac wybrano projekt przygotowany przez austriacką pracownię Riegler Riewe Architekten ZT-Ges.m.b.H z Grazu, zgodnie z którym wszystkie kondygnacje głównego budynku znajdą się pod ziemią. Nad powierzchnią zobaczymy jedynie szklane wieże doświetlające podziemne ekspozycje. Dzięki takiemu rozwiązaniu zabytkowe budynki dawnej kopalni, mimo iż położone w głębi terenu, nie zostaną zasłonięte nowym gmachem.

Umowę na realizację kompletnej dokumentacji projektowej podpisano 7 lutego 2008 roku. Rok 2008 i 2009 obejmował prace projektowe przy nowym gmachu, jak również infrastrukturze niezbędnej do wybudowania i funkcjonowania obiektu. Etap ten to ponadto uzyskiwanie wszelkich uzgodnień branżowych, niezbędnych decyzji administracyjnych oraz weryfikacja projektów przez zespół Inżyniera Kontraktu. We wrześniu 2009 uzyskano pozwolenie na budowę nowej siedziby Muzeum Śląskiego, a w lutym 2010 zakończono ostatecznie opracowanie projektów wykonawczych. Efektem powyższych działań było ogłoszenie 30 kwietnia 2010 przetargu ograniczonego na wybór Generalnego Wykonawcy robót. Po zakończeniu procedury przetargowej i wyborze wykonawcy rozpoczną się roboty budowlane – ich rozpoczęcie planuje się na lipiec 2011 roku, a zakończenie w 2013 roku.  

Kilka słów o nowym gmachu…
Powierzchnię wystawienniczą w nowym głównym gmachu zaplanowano na 2 poziomach. Łącznie wynosi ona: 6068 m².

Na kondygnacji P-2 zobaczymy :

• malarstwo polskie od 1800 do 1945 roku (474,64 m²)
  Zbiór liczący ponad 270 obrazów to najcenniejsze dziś obiekty Muzeum Śląskiego. Kolekcja, ze słynną Żydówką z cytrynami (Pomarańczarka) (1881) pędzla Aleksandra Gierymskiego, zajmuje jedno z czołowych miejsc w kraju. Czytaj więcej o kolekcji >>>
• malarstwo polskie po 1945 roku (1264,91 m²)
  Zbiór liczy około 580 obiektów. Poprzez dzieła najciekawszych twórców, przedstawicieli znaczących grup malarskich i autorów interesujących zjawisk artystycznych, ukazuje trendy w ówczesnej sztuce polskiej,. W dziale sztuki współczesnej muzeum powoła także kolekcję autorską, którą będzie zamawiać u najwybitniejszych artystów polskich. Czytaj więcej o zbiorach malarstwa współczesnego >>>
• plastykę nieprofesjonalną (504,29 m²)
  Sztuka nieprofesjonalna to fenomen znany od końca XIX wieku, wielokrotnie opisywany i dokumentowany. Kolekcja którą zobaczymy w nowym muzeum, ma ilustrować wyjątkowość i specyfikę sztuki nieprofesjonalnej na Śląsku, przede wszystkim w szerokim kontekście kulturowym i tożsamościowym, ale także z punktu widzenia estetycznego i artystycznego. Czytaj więcej o zbiorach plastyki nieprofesjonalnej >>>

W kondygnacji P-2 znajduje się również kasa  oraz Foyer (317,72m2)

Na kondygnacji P-4 zaplanowano wystawy:

• historii Śląska  (1364,65m2)
  Wystawa historii Śląska w swoim zamyśle będzie nawiązywać do ekspozycji  powstających współcześnie w muzeach świata. Będzie zatem interaktywna, korzystająca możliwie obficie z nowoczesnych metod przekazu, multimedialna, bogato wyposażona w materiał dźwiękowy oraz filmowy.
  W swoich założeniach opowie dzieje regionu koncentrujące się wokół kluczowych momentów historii Śląska i Górnego Śląska, wybijającego się na własną tożsamość artystyczną i społeczną, w pewnym stopniu językową (fragmenty wystawy będą opisywane w mowie śląskiej, zgodnie z zasadami chronienia przez muzeum także niematerialnego dziedzictwa kulturowego).
• śląskiej sztuki sakralnej (212,71m2)
  Sztuka sakralna bazująca na skromnych zbiorach własnych (sprzed 1939) oraz w wybranym zakresie na zbiorach etnograficznych i plastyki nieprofesjonalnej.
• Centrum Scenografii Polskiej (751,86m2)
  Czytaj więcej o CSP >>>
• ekspozycje czasowe (848,12m2)
• Foyer ekspozycji czasowych (328,75 m²)
  

Trójkondygnacyjny budynek administracyjny powstanie nad powierzchnią ziemi. 

Cześć ekspozycyjną (Foyer) zaplanowano również na kondygnacji P-0 o powierzchni 103,06 m2).

Wystawy czasowe Centrum Scenografii Polskiej będzie można również zwiedzać w jednym z budynków dawnej KWK „Katowice” – byłym magazynie odzieży (oznaczenie: M/15). Na potrzeby muzealne zostanie zaadaptowany, podobnie jak pozostałe pokopalniane budynki objęte adaptacją w ramach budowy nowej Siedziby Muzeum.

Poza częścią wystawienniczą w budynku głównym w części podziemnej znajdą się także m.in. sale wykładowo-konferencyjne, czytelnia, magazyny zbiorów, pracownie plastycznie i konserwatorskie, pracownie fotograficzne, warsztaty oraz pomieszczenia socjalne i pracownicze. Trójkondygnacyjny budynek administracyjny powstanie nad powierzchnią terenu, w północno wschodniej jego części. 

Obiekty nowoprojektowane

• Nowy Główny Gmach Muzeum Śląskiego
  Budynek będzie się składał z dwóch części: ekspozycyjno-pomocniczą – tworzoną przez 2 kondygnacje podziemne oraz jedna nadziemną konferencyjno–biurową –na którą składają się 3 kondygnacje podziemne oraz 4 nadziemne.
• Garaż podziemny
  Trzykondygnacyjny garaż podziemny z 232 stanowiskami parkingowymi, w tym dla osób niepełnosprawnych.
  Obiekt znajduje się pod powierzchnia terenu w jego północno wschodniej części.
• Centralny Hol Kwartału Muzeów
  Główna funkcją jest połączenie funkcjonalne terenu nowej siedziby oraz terenu pozostałego w części północnej. Posiada część ekspozycyjną i pomocniczą.

Obiekty zaadaptowane

• Dawna maszynownia szybu „Warszawa” - przekształcenie w restaurację
• Dawny magazyn odzieżowy - adaptacja obiektu na funkcję pomieszczeń Centrum Scenografii Polskiej
• Dawna wieża wyciągowej szybu „Warszawa” - przystosowana na wieży widokowej

Kalendarium wydarzeń związanych z budową nowej siedziby>>>

"Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego - realna odpoweidź na realne potrzeby"
Projekt wspólfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 oraz środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.