Józef Szajna.Kanon i remix przestrzeni polskiego teatru XX i XXI w.

Józef Szajna. Kanon i remix przestrzeni polskiego teatru XX i XXI w.

wystawa: 19.11.2016-26.02.2017

Muzeum Śląskie w Katowicach,

ul. T. Dobrowolskiego 1

 

Rozpoczęty w tym roku projekt Kanon i remix przestrzeni polskiego teatru XX i XXI w. to niekonwencjonalny pomysł na ekspozycję dorobku znamienitych twórców związanych z teatrem. Prezentacja projektów mistrzów – kluczowych ze względu na charakter działalności oraz kolekcję Centrum Scenografii Polskiej – zostanie skonfrontowana ze współczesnymi reinterpretacjami stworzonymi przez zaproszonych artystów młodego pokolenia. Każda wystawa, choć oparta na tej samej zasadzie, zaskoczy nas indywidualnym sposobem realizacji remiksu – opartym na relacji uczeń – mistrz bądź odrzucającym i negującym dzieła mistrza.

Cykl wystaw rozpoczynamy od prezentacji dzieł Józefa Szajny (1922–2008) – człowieka teatru: reżysera, scenografa, autora własnych spektakli, teoretyka teatru, ale również malarza i grafika. W jego przedstawieniach znaczącą rolę odgrywały plastyka i scenografia. Teatr wywarł olbrzymi wpływ na malarstwo oraz formy sztuki przestrzennej (environment, asamblaż) Szajny i odwrotnie – plastyka pozasceniczna wpłynęła na jego spektakle. Wystawa w Muzeum Śląskim jest szczególna: prezentuje realizacje malarskie artysty znanego przede wszystkim z dokonań teatralnych.
Do współpracy przy pierwszej wystawie cyklu zaproszona została Olga Warabida, artystka zajmująca się animacją, grafiką i projektowaniem scenografii multimedialnej. Zaprezentowana przez nią instalacja, będąca remiksem twórczości Józefa Szajny, to próba przyjrzenia się własnym zmysłom. Zbudowana z weneckich luster przestrzeń angażuje wzrok i słuch, pozwalając przyjrzeć się zarówno samemu sobie, jak i wcielać się w rolę obserwatora. Ta swoista dychotomia prowokuje do refleksji nad życiem oraz rolą każdego z nas w społeczeństwie. Jak zauważa artystka: „Poznawanie sztuki Józefa Szajny jest dla mnie niemalże porównywalne z czytaniem cudzego pamiętnika. Mocne, emocjonalne komunikaty i skojarzenia w jego pracach wzmacniają siłę przekazu, dzięki któremu odbiorca-widz czuje się istotną częścią całego projektu. Aktywność odbiorcy w remiksie to interakcja na poziomie obraz – dźwięk, która krąży wokół tematu współczesnej intymności człowieka”.

Kuratorem wystawy jest syn artysty – Łukasz Szajna: malarz, grafik, performer. Prezentuje on prace i archiwum ojca w muzeach oraz galeriach sztuki współczesnej Polsce i za granicą.
Kuratorem wystawy ze strony Muzeum Śląskiego jest Jolanta Niedoba.