Teatralium. Malarstwo, literatura, teatr - Muzeum Śląskie

Wakacyjny cykl teatralny obejmuje spotkania poświęcone przenikaniu się malarstwa, literatury i teatru w twórczości wybitnych artystów polskich.

Spektakl: 12 zł – ulgowy, 15 zł – normalny
Wstęp na wykłady lipiec – wrzesień: 4 zł
Karnet na wszystkie wydarzenia: 22 zł – normalny, 17 zł – ulgowy

25 czerwca 2011
teren nowej siedziby Muzeum Śląskiego, była kopalnia „Katowice”
Witold Wojtkiewicz, Roman Jaworski
„Cyrki i ceremonie” Teatr Mumerus
16.00 Romantycy i awangardziści. Prowadzenie: Dagmara Stanosz
16.30 Między ironią a melancholią – twórczość Witolda Wojtkiewicza.
            Prowadzenie: Joanna Szeligowska-Farquhar
17.30 Sierociniec świata i uśmiech Gwynpleina. Prowadzenie: Dagmara Stanosz
18.00 spektakl Teatru Mumerus „Cyrki i ceremonie” według obrazów Witolda Wojtkiewicza

Spektakl zainspirowany obrazami Witolda Wojtkiewicza, jednego z najciekawszych i najbardziej oryginalnych polskich malarzy, zmarłego w roku 1909 w wieku 29 lat. Świat płócien, grafik i rysunków Wojtkiewicza: ludzie przemieniający się w lalki i lalki transformujące się w ludzi, tajemnicze ceremonie przekształcające się w podejrzane cyrki, powracający wciąż do magicznego kręgu obłąkani, ogrody zarośnięte bujnym, zeschłym zielskiem, drzewa pełne powieszonych pesymistów, błaźni i kapłani uwięzieni w maskach, cukiernie oferujące trujące ciasta – wszystko to znajduje swoje odbicie w teatrze aktorów, lalek, masek, klaunów i tancerzy. W przedstawieniu pada niewiele słów – wszystkie pochodzą z tekstów Romana Jaworskiego – przyjaciela Wojtkiewicza, prekursora literatury z pogranicza dwóch rzeczywistości: realnej i opartej na halucynacjach.

obsada: Olga Przeklasa, Ewa Ryks, Karol Zapała, Robert Żurek
scenariusz, reżyseria: Wiesław Hołdys
konsultacja malarska i kostiumy: Jan Polewka
muzyka konkretu: Ewa Ryks
projekty oraz wykonanie lalek i masek: Katarzyna Jędrzejczyk
współpraca produkcyjna: Kinga Piechnik, Maria Śmiłek, Michał Rdzanek
kostiumy i prace krawieckie: Beata Bobek i Elżbieta Rokita – PIN art.

Teatr Mumerus
Skupia profesjonalnych twórców: aktorów, reżyserów, scenografów, muzyków i literatów wywodzących się ze środowiska krakowskiego. Teatr jest członkiem EU NET ART – międzynarodowej sieci organizacji zajmujących się sztuką z siedzibą w Amsterdamie – oraz Stowarzyszenia Teatrów Nieinstytucjonalnych STEN w Krakowie. Celem działania Teatru Mumerus jest rzeczywiste poszukiwanie nowych form teatralnych, łączenie teatru z innymi sztukami oraz poszukiwanie nowych przestrzeni społecznych dla istnienia teatru. Podejmując się realizacji tematów nowych, ryzykownych, dalekich od mód kulturalnych, stara się nawiązać do tradycji awangardy teatralnej.

9 lipca 2011
Muzeum Śląskie, al. W. Korfantego 3
Stanisław Wyspiański, Jerzy Grotowski, Józef Szajna
Akropolis” Teatr Laboratorium „13 rzędów”

16.00 – wykład prof. Dariusza Kosińskiego z Instytutu im. Jerzego Grotowskiego
17.00 – prezentacja filmowego zapisu spektaklu „Akropolis”
teatr telewizji – reż. James Mac Toggart, prod. Lewis Freedman dla Public Broadcaster Laboratory, New York, 1969, 82 min., na podstawie „Akropolis” Stanisława Wyspiańskiego

Akropolis” według poematu dramatycznego Stanisława Wyspiańskiego (premiera w Teatrze Laboratorium 13 Rzędów w Opolu 10.10.1962 roku) to jedno z najważniejszych przedstawień teatru polskiego i światowego XX wieku. Utwór Wyspiańskiego pomyślany jest jako całościowa wizja kultury śródziemnomorskiej, której znamiennym wątkom wyznaczył poeta spotkanie na Wawelu, polskim Akropolu. Podczas nocy rezurekcyjnej schodzą postacie z arrasów, by odegrać wielkie mity i wątki antyczne i biblijne. W „Akropolis” Grotowskiego i Szajny akcja dramatu zostaje przeniesiona w realia XX-wiecznej Europy – z Wawelu, „tego polskiego Akropolu”, w „plemion cmentarzysko” – rzeczywistość obozów koncentracyjnych. Wielokrotnie omawiany i interpretowany spektakl w wielu swych aspektach wciąż pozostaje nierozpoznany. Prezentacji zapisu towarzyszył będzie wykład prof. Dariusza Kosińskiego z Instytutu im. Jerzego Grotowskiego.

reżyseria: Jerzy Grotowski
scenografia (kostiumy i rekwizyty): Józef Szajna
architektura sceniczna: Jerzy Gurawski
teatr telewizji – reżyseria: James Mac Toggart
produkcja: Lewis Freedman dla Public Broadcaster Laboratory, New York, 1969

Teatr Laboratorium „13 rzędów”
Nazwa „Teatr Laboratorium” odnosi się nie tylko do instytucji kierowanej przez Jerzego Grotowskiego, ale do całego tzw. teatralnego okresu jego twórczości, skupiającego się na realizacji przedstawień teatralnych (1959–1969), a także – do okresu kultury czynnej i Teatru Źródeł (lata siedemdziesiąte i początek lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku).  Kierowana od 1959 roku przez Jerzego Grotowskiego i Ludwika Flaszena w Opolu instytucja artystyczna nosiła z początku nazwę Teatr 13 Rzędów. W marcu 1962 roku dodano do niej człon „Laboratorium” i od tego momentu na pieczątkach widniała nazwa: Teatr-Laboratorium „13 Rzędów”. Z czasem na plakatach i w programach zrezygnowano z użycia dywizu i cudzysłowu, w wyniku czego do historii przeszły nazwy Teatr Laboratorium 13 Rzędów i Teatr Laboratorium.

13 sierpnia 2011
Muzeum Śląskie, al. W. Korfantego 3
Tadeusz Kantor
„Nigdy tu już nie powrócę” Teatr Cricot 2
16.00 Przekraczanie granic. Późna twórczość malarska i teatralna Tadeusza Kantora.
           Prowadzenie: Małgorzaty Paluch-Cybulskiej (Cricoteka)
17.00 Prezentacja filmowego zapisu spektaklu Teatru Cricot 2 „Nigdy tu już nie powrócę” Tadeusza Kantora. 
           Teatr telewizji – reżyseria: Andrzej Sapija, produkcja: TVP, Cricoteka, Propaganda

„Moim Domem było i jest moje dzieło. Obraz, spektakl, teatr, scena” – pisał Tadeusz Kantor. Spektakl „Nigdy tu już nie powrócę” uznany został przez krytykę za artystyczną biografię artysty. Tadeusz Kantor występuje w nim jako Ja – we własnej osobie, opowiada o swoim życiu i twórczości, wprowadzając na scenę bohaterów z wcześniejszych przedstawień. Światowa prapremiera spektaklu miała miejsce w Mediolanie 24.04.1988 roku.

Tematem poprzedzającego prelekcję wykładu mgr Małgorzaty Paluch-Cybulskiej będzie przenikanie się twórczości malarskiej i teatralnej Tadeusza Kantora w okresie drugiej połowy lat osiemdziesiątych, kiedy wyznaczenie granicy między malarstwem i teatrem było w twórczości artysty właściwie niemożliwe. Prześledzenie kilkunastu obrazów oraz kilku realizacji Teatru Cricot 2 i cricotage`y wprowadzi widzów w poszukiwania wzajemnych relacji między twórczością malarską i teatralną.

W 1955 roku Tadeusz Kantor założył Teatr Cricot 2. Początkowo teatr działał w Domu Plastyków, od 1961 roku w średniowiecznych piwnicach Galerii Krzysztofory. Powstające kolejno spektakle były ściśle związane z etapami jego twórczości malarskiej. Równolegle do nich powstawały komentarze i manifesty określające etapy drogi twórczej: – „Teatr informel”, „Teatr zerowy”, „Idea podróży”, „Teatr niemożliwy”, „Teatr śmierci”. Zrealizował spektakle: „Powrót Odysa” Stanisława Wyspiańskiego, „Mątwa” przy współpracy z Marią Jaremą, „Cyrk” Kazimierza Mikulskiego, „W małym dworku”, „Wariat i zakonnica”, „Kurka wodna”, „Nadobnisie i koczkodany” Witkacego oraz począwszy od przełomowej sztuki „Umarła klasa” – związane z osobistą historią Kantora – „Wielopole, Wielopole”, „Niech sczezną artyści”, „Nigdy tu już nie powrócę”, „Dziś są moje urodziny”.

24 września 2011
Muzeum Śląskie, al. W. Korfantego 3
Stanisław Ignacy Witkiewicz
Gębozbiory i Teatr Formistyczny

16.00 W poszukiwaniu metafizyki, czyli Witkacy w Zakopanem.
            Prowadzenie: Julita Opalach, Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem
17.00 Firma portretowa + appendix. 
            Prowadzenie:  Beata Zgodzińska, Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku
18.00 „Gębowzory”, „Duszotwarzowzory”, „Twarzowzorca duszowy”. Prezentacja trzech filmów – montaży fotografii Witkacego, reż. Stefan Okołowicz

„Duszotwarzowzory” – portrety „metafizyczne” osób bliskich i przyjaciół z lat 1910–1914 oraz portrety żony Jadwigi Unrug z 1923 roku wykonane przez S. I. Witkiewicza (ok. 6 minut)

„Twarzowzorca duszowy” – autoportrety S. I. Witkiewicza z lat 1899–1939 i fotografie przedstawiające artystę z lat 1890–1939 wykonane przez kilkunastu fotografów-przyjaciół (ok. 33 minut)

"Gębowzory"- animacja na podstawie trzech serii "min" Witkacego, które wykonał Józef Głogowski w latach trzydziestych (ok.8minut)

Patronat medialny

Partnerzy

Więcej informacji:
Dagmara Stanosz, d.stanosz@muzeumslaskie.pl, tel. 32 258 56 61–3, w. 319