Lekcje muzealne to nie wykłady w salach wystawowych. Podczas naszych zajęć staramy się zmobilizować dzieci i młodzież do samodzielnych poszukiwań i interpretacji. Działania warsztatowe, krzyżówki, karty zwiedzania, praca z tekstami literackimi i źródłowymi wymagają aktywności, jednocześnie ucząc i rozwijając wyobraźnię. Bo lekcje w muzeum to nie tylko przekaz informacji o sztuce, kulturze regionu czy historii, to także kontakt z dziełami plastycznymi i pamiątkami przeszłości. Pobudzanie wrażliwości, potrzeb estetycznych jest równie ważne jak przekazywana w trakcie zajęć wiedza.

Lekcje odbywają się w Galerii Malarstwa Polskiego 1800-1945, Galerii Malarstwa Polskiego po1945 i na niektórych wystawach czasowych. Wybrane tematy realizujemy w sali audiowizualnej, także tym zajęciom towarzyszą prezentacje oryginalnych eksponatów.

Czas trwania zajęć ok. 60  min.

Warsztaty twórcze i zajęciowe to spotkania, w których uczestniczyć mogą już uczniowie klas zerowych. Najmłodszym gościom dajemy możliwość poznawania sztuki i historii poprzez zabawę. Puzzle, kolorowanki, możliwość własnej twórczej ekspresji sprawia, że wizyta w muzeum jest wielką atrakcją. Podczas zajęć oswajamy z dziełami dawnymi i współczesnymi, uczymy odwagi patrzenia na obraz i wyrażania własnej o nim opinii – pokazujemy, że sztuka wcale nie jest za trudna dla dzieci, a na wizytę w muzeum nigdy nie jest za wcześnie.Warsztaty odbywają się w Galerii Malarstwa Polskiego 1800-1945, Galerii Malarstwa Polskiego po 1945 i na niektórych wystawach czasowych.

Czas trwania zajęć ok. 60  min.

Tematy lekcji muzealnych
Nowe tematy

1. Społeczeństwo polskie  XIX wieku w obrazach Galerii Malarstwa Polskiego 1800 -1945. [dla wszystkich typów szkół]  
   Szlachta, chłopi, mieszczanie i inteligencja – jak żyli, jak wyglądali, jak zarabiali na swoje utrzymanie? Lekcja łączy zagadnienia z historii i sztuki.
2.  Współczesność - od literatury do obrazu. [gimnazja i szkoły średnie]
   Zajęcia warsztatowe oparte na tekstach literatury współczesnej oraz  zbiorach sztuki  Galerii Malarstwa po 1945 roku. Warsztaty mają na celu stworzenie możliwości interaktywnego zwiedzenia galerii, twórczego i kontekstowego czytania obrazu, a także zapoznania ze  współczesnymi tekstami kultury. (lekcja trwa ok. 1,5 godz.)
3.  Kalendarz magiczny – obrzędy, rytuały, tradycje świąteczne.
   Zajęcia etnograficzne przybliżające symbolikę i źródła rodzimych tradycji.  Zajęcia mają charakter warsztatowy [starsze klasy szkół  podstawowych] lub warsztatowo-prezentacyjny [gimnazja, licea]. Lekcja trwa 2 godziny.

Sztuka

1. Realizm w malarstwie polskim XIX wieku. [gimnazja i szkoły średnie]
   Młodzież poznaje różne tendencje tego kierunku, konfrontuje z innymi zjawiskami epoki (historią, literaturą), zastanawia się nad przełomem dokonanym przez realistów oraz jego skutkami w późniejszej sztuce.
2. Malarstwo okresu Młodej Polski [gimnazja i szkoły średnie]
   W czasie zajęć staramy się wyodrębnić na podstawie dzieł m.in. J. Malczewskiego, St. Wyspiańskiego, J. Fałata, O. Boznańskiej najważniejsze zjawiska tego okresu, jak symbolizm, secesję, impresjonizm-kształtujące polską formację artystyczną.
3. Malarstwo dwudziestolecia międzywojennego [gimnazja i szkoły średnie]  
   Awangarda, ekspresjonizm, koloryzm - to wybrane kierunki burzliwego okresu międzywojnia. Punktem wyjścia rozważań są obrazy artystów reprezentujących różnorodne postawy i środowiska twórcze.
4. Główne kierunki w malarstwie polskim lat 1800 - 1939 [dla wszystkich typów szkół]  
   Zajęcia stanowią formę podsumowania najważniejszych zjawisk artystycznych. Szczególną uwagę zwracamy na płynność zmian w sztuce oraz na jej powiązania z innymi dziedzinami twórczości.
5. Zabawa z obrazami. Warsztaty zajęciowe [dla klas 0 - 3 szkoły podstawowej]  
   Warsztaty zajęciowe, których celem jest ułatwienie najmłodszym uczniom pierwszego kontaktu z malarstwem polskim. Przekonanie ich, że sztuka nie jest ani nudna ani za trudna dla dzieci. Mali widzowie oswajają się ze sztuką próbując samodzielnie, w formie zabawy, interpretować i oceniać obrazy.
6. Poznajemy muzeum [dla klas 3 - 4 szkoły podstawowej] 
   Zajęcia dla grup przychodzących do Muzeum po raz pierwszy, połączone z samodzielnym sposobem "odkrywania" muzeum. Dzieci dowiadują się co to jest muzeum, poznają jego funkcje oraz znaczenie takich terminów jak: zabytek, wystawa, obraz, rzeźba, konserwator.
7. Pejzaż. Zajęcia z elementami samodzielnej pracy uczniów [dla klas 4 - 6 szkoły podstawowej]  
   Korzystając z przygotowanych materiałów uczniowie w małych grupach analizują i porównują różne rodzaje malarstwa pejzażowego, zwracają uwagę na sposoby wyrażania nastrojów za pomocą barw, próbują wyrażać własne preferencje estetyczne.
8. Portret. Zajęcia z elementami samodzielnej pracy uczniów [dla klas gimnazjalnych]  
   Uczniowie samodzielnie, wykorzystując otrzymane materiały pomocnicze, omawiają poszczególne typy portretów. Lekcja przybliża różne warianty kompozycji obrazu, zachęca do prób samodzielnej analizy treści i oceny dzieła sztuki.
9. Obraz jako dzieło sztuki. Próba analizy na wybranych przykładach [gimnazja i szkoły średnie]  
   Co to jest obraz? Czy każdy obraz jest dziełem sztuki? Czy dziełami sztuki mogą być również nie-obrazy? Na podstawie dzieł o różnorodnej tematyce i z różnych epok wyjaśniamy podstawowe terminy pomocne w opisie obrazu, próbujemy patrzeć na obraz nie tylko od strony treści, ale i formy, zastanawiamy się na celem analizy artystycznej.
10. Jan Matejko. Artysta i kolekcjoner [od klasy 5 szkoły podstawowej]  
    Lekcja monograficzna, poświęcona życiu i mniej znanej formie działalności malarza. Zajęcia odbywają się w sali audiowizualnej oraz w Galerii Malarstwa Polskiego. Na podstawie przezroczy, eksponatów zgromadzonych głównie w Muzeum Domu Matejki uczniowie poznają warsztat pracy Mistrza oraz jego wpływ na prawdziwy wizerunek malarstwa historycznego.
11. Od abstrakcji do nowej figuracji. Zajęcia z elementami samodzielnej pracy uczniów [dla wszystkich typów szkół]
    W czasie zajęć staramy się wyodrębnić najważniejsze nurty w sztuce XX wieku. Abstrakcja geometryczna, informel, sztuka konceptualna, nowa figuracja – po naszych zajęciach nie są już obcymi terminami, ale czymś znanym, a nawet lubianym.
12. Abstrakcja, co to takiego? [klasy 0-3]
    Warsztaty zajęciowe dla dzieci
    Sztuka współczesna, z początku dziwna i tajemnicza, jest bodźcem dla swobodnej gry wyobraźni dzieci, a zabawa plastyczna daje im możliwość wyrażenia własnych emocji.
13. Kronikarze i wizjonerzy [dla wszystkich typów szkół]
    Fenomen śląskiej plastyki nieprofesjonalnej na przykładzie zbiorów Muzeum Śląskiego

Historia

1.   Dzieje broni polskiej [gimnazja i szkoły średnie]  
   Wykład na temat historii broni i uzbrojenia na tle historii Polski ilustrowany przezroczami i eksponatami muzealnymi. Czas trwania 1,5 godz.
2. Czas powstań śląskich i plebiscytu [gimnazja i szkoły średnie] 
   Wykład na temat wydarzeń na Górnym Śląsku w latach 1918-1922. Omówienie sytuacji międzynarodowej i wewnętrznej, związków Górnego Śląska z Polską. Przyczyny, przebieg i rezultaty powstań śląskich i plebiscytu. Lekcja ilustrowana eksponatami.
3. Wirtualne podróże – fotografia 3D [klasy gimnazjalne, szkoły średnie]
   Lekcja przy fotoplastykonie
4. Camera obscura, czyli skąd się wzięła fotografia [klasy 4 - 6 szkół podstawowych, gimnazja]
   Zajęcia z elementami samodzielnej pracy uczniów.

Archeologia i archeobotanika

1. Pożywienie człowieka w pradziejach na podstawie badań archeobotanicznych [dla wszystkich typów szkół]  
   Lekcja omawia pokrótce, czym zajmuje się archeobotanika i w jaki sposób na podstawie znalezisk szczątków roślinnych można odtworzyć "jadłospis" człowieka w pradziejach. Lekcja wzbogacona pokazem makroszczątków roślinnych (z wykorzystaniem mikroskopu stereoskopowego) oraz okazów zielnikowych, zdjęć, map i rysunków. 
      

Zapisy na lekcje muzealne są przyjmowane wyłącznie telefonicznie w Dziale Oświatowym, pod numerem tel.: 032 2585 661÷3  w. 316, 319

Prosimy pamiętać, że:

• maksymalna liczba osób w grupie to 25
• nie należy łączyć klas
• na zajęcia prosimy przychodzić punktualnie. Grupa spóźniona ponad 15 min. może nie zostać przyjęta. Nie mamy też możliwości rozpoczynania zajęć przed wyznaczoną godziną
• w przypadku rezygnacji należy jak najszybciej odwołać zajęcia
• okrycia wierzchnie oraz wszelkie torby i plecaki należy zostawić w szatni

Uwaga!  nie prowadzimy zajęć z grupami nieumówionymi

Cena biletu szkolnego od osoby:
uczniowie: 3,50 zł
nauczyciele: 4,50 zł

Lekcja muzealna: 50 zł

[Cenę biletu dla nauczycieli ustalono na podstawie „Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia grup osób, którym przysługuje ulga w opłacie lub zwolnienie z opłaty za wstęp do muzeów państwowych", Dz. U. z dn. 7.02.2006, nr 32, poz. 219].

Serdecznie zapraszamy!

Projekt objęty mecenatem Miasta Katowice