About art... / Kunst&Art / O sztuce w językach obcych
Cykl językowy jest adresowany do osób zainteresowanych kulturą i sztuką oraz możliwością poszerzenia swoich umiejętności w zakresie języków obcych. Spotkania prowadzone są w języku angielskim i niemieckim na poziomie średniozaawansowanym. Zajęcia prowadzone przez wykładowców akademickich oraz zaproszonych gości. Tematyka wykładów jest poświęcona przenikaniu się literatury, sztuk plastycznych oraz najciekawszym zjawiskom kultury i sztuki europejskiej.
Spotkania odbywają się dwa razy w miesiącu w Muzeum Śląskim o godzinie 17.30.
Wstęp 3,50 zł.
Szczegółowe informacje :
Dagmara Stanosz
tel. 32 779 93 19
e-mail: d.stanosz@muzeumslaskie.pl
2011
4 października
Guenter Grass - der deutsche
Schriftsteller, Maler, Graphiker und Bildhauer
Guenter Grass- niemiecki
pisarz, malarz, grafik i rzeźbiarz
Prowadzenie: prof. Grażyna
Barbara Szewczyk
Günter Grass ist den deutschen und polnischen Lesern vor allem als Lyriker, Dramatiker und Verfasser von vielen Romanen bekannt. Seinen Zeichnungen, Arbeiten in Sandstein, Marmor und Muschel widmet man wenig Aufmerksamkeit. Man muss jedoch feststellen, dass das Zeichnen und Schreiben im Leben von G. Grass nicht verschiedene Wege gingen. Im Studium an der Kunstakademie Duüsseldorf 1948/49 lernte der künftige Nobelpreisträger einige deutsche Künstler kennen, Mitte der fünfziger Jahre studierte er beim Bildhauer Karl Hartung an der Berliner Hochschule für Bildende Künste und begann seine ersten Bücher mit Federzeichnungen zu illustrieren. Einige von ihnen wirken wie surrealistische Improvisationen, wie „Gelegenheitszeichnungen“. Im Vortrag werden Zeichnungen, Buchumschläge, Grafiken und Aquarelle von Günter Grass dargestellt und im Zusammenhang mit seinen Texten kommentiert.
Günter Grass znany jest niemieckim i polskim czytelnikom przede
wszystkim jako poeta, dramatopisarz i autor wielu powieści. Jego rysunkom,
rzeźbom w piaskowcu, marmurze i muszlach nie poświęca się
szczególnej uwagi. Należy jednak podkreślić , iż rysowanie i pisanie w życiu G.
Grassa nie szły osobnymi drogami. Podczas studiów na Akademii Sztuk w
Düsseldorfie w 1948/49 przyszły noblista poznał kilku niemieckich
artystów, w połowie lat pięćdziesiątych studiował u rzeźbiarza Karla
Hartunga na Berlińskiej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych i zaczął ilustrować
swoje pierwsze książki rysunkami piórkowymi. Niektóre przypominają
surrealistyczne improwizacje, „rysunki okazjonalne”. W wykładzie zaprezentowane
będą i komentowane w powiązaniu z tekstami rysunki, okładki książek,
grafiki i akwarele Güntera Grassa.
18 października
The New York School in the 1950s and 1960s
Szkoła
nowojorska w latach 50. i 60. XX w.
Prowadzenie: dr hab. Irma
Kozina
The New York School (synonymous with abstract expressionist painting) was an informal group of American poets, painters, dancers, and musicians active in the 1950s, 1960s in New York City. The poets, painters, composers, dancers, and musicians often drew inspiration from Surrealism and the contemporary avant-garde art movements, in particular action painting, abstract expressionism, Jazz, improvisational theater, experimental music, and the interaction of friends in the New York City art world's vanguard circle.
Szkoła nowojorska (synonimiczna z malarstwem abstrakcyjnego ekspresjonizmu) była nieformalną grupą amerykańskich poetów, malarzy, tancerzy i muzyków działających w latach 50. i 60. XX wieku w New York City. Owi poeci, malarze, kompozytorzy, tancerze i muzycy często czerpali inspirację z surrealizmu oraz z współczesnych ruchów awangardowych, zwłaszcza z malarstwa akcji, abstrakcyjnego ekspresjonizmu, jaazu, teatru improwizacji, muzyki eksperymentalnej oraz ze współdziałania przyjaciół tworzących nowojorską elitę artystyczną.
15 listopada
The poetic and artistic visions of William Blake
Poetyckie
i artystyczne wizje Williama Blake`a
Prowadzenie: Jolanta
Mackiewicz
William Blake /1757 – 1827/ a true visionary inspired by his inner voices, neglected in his lifetime. Exceptional in his imagery, technique and symbolism. The master of watercolours and drawings, combined with print technique. The author of his own mythology based on biblical sources and poetry , fascinated by fire. Disliked all forms of oppression. Praised creativity over reason, individuality over conformity. Old Tate Gallery in London boasts the collection of his works
W. Blake /1757 –1827/ prawdziwy wizjoner zainspirowany wewnętrznym głosem , niedoceniany za życia. Wyjątkowy w swej obrazowości, technice i symbolizmie. Mistrz akwareli i rysunku, połączonego z techniką druku. Autor własnej mitologii opartej na żródłach biblijnych i poezji , zafascynowany ogniem. Nienawidzący wszelkich form przemocy. Wynoszący kreatywność ponad rozum, odrębność jednostki ponad konformizm. Stara Galeria Tate w Londynie szczyci się zbiorem jego prac .
22 listopada
Hermann von Pueckler-Muskau und die deutsche Romantik
Hermann von Pueckler i niemiecki romantyzm
Prowadzenie: dr
hab. Irma Kozina
Zwar wird der berűhmte Landesherr, Schriftsteller und Gartenkűnstler des 19. Jahrhunderts oft mit der Literatur der deutschen Aufklarung assoziert, doch sind seine Gartenanlagen in Muskau und Branitz sowie seine "Briefe des Verstorbenen", die so sehr von Goethe gelobt wurden, eher als Beispiele der europeischer Romantik zu verstehen, die das sentimentale Empfinden der Natur und der Geschichte zum wichtigsten Ziel des Osthetischen Programms der Epoche stellt.
Wprawdzie ów znany w XIX w. właściciel ziemski, pisarz i
architekt ogrodów często kojarzony jest z niemiecką literatura czasów
oświecenia, jednakże jego założenia ogrodowe w Mużakowie i Branitz, a także jego
„Listy Umarłego”, tak chwalone niegdyś przez Goethego, mogą raczej być uznane za
przejaw romantyzmu, który jako najważniejszy cel estetycznego programu tej epoki
postawił sentymentalne odczuwanie natury i historii.
6 grudnia
Der deutsche Expressionismus in der Kunstmalerei und Dichtung
Niemiecki ekspresjonizm w malarstwie i poezji
prof. Grażyna
Barbara Szewczyk
In der literaturgeschichtlichen Forschung wird die Zeit zwischen1910 und 1920 häufig als „expressionistisches Jahrzehnt” bezeichnet. In der Tat war der Expressionismus in Deutschland eine kulturrevolutionäre Bewegung, die alle Künste zugleich und in wechselseitiger Abhängigkeit erfasste und das Ideal des Gesamtkunstwerkes erneuerte. Zahlreiche Repräsentanten des Expressionismus, z.B. Ernst Barlach, Oskar Kokoschka, Wassily Kandinsky, Kurt Schwitters u.a. schufen in dieser Zeit nicht nur bedeutende Kunstwerke, sondern auch interessante literarische Texte. Im Vortrag werden die enge Verbundenheit zwischen der Malerei und Literatur und das Zusammenspiel von Licht, Farbe und Wort an mehreren Beispielen illustriert und einer kulturgeschichtlichen Reflexion unterstellt.
W badaniach historycznoliterackich lata pomiędzy 1910- 1920 często określa się mianem „dekady ekspresjonistycznej”. W rzeczywistości ekspresjonizm w Niemczech był rewolucyjnym ruchem w kulturze, który ujmował wszystkie sztuki równocześnie, w ich wzajemnej zależności i który także odnowił ideał syntezy sztuk. Liczni przedstawiciele ekspresjonizmu - Ernst Barlach, Oskar Kokoschka, Wassily Kandinsky, Kurt Schwitters i inni. tworzyli w tym czasie nie tylko wybitne dzieła sztuki, ale także interesujące teksty literackie. W wykładzie przedstawione zostaną i poddane historyczno- kulturowej refleksji przykłady związków między malarstwem i literaturą- współistnieniem światła, barwy i słowa.
20 grudnia
Horace Walpole and Strawberry Hill
Horacy Walpole i
“Strawberry Hill”
Prowadzenie: dr hab. Irma Kozina
The famous English art historian, man of letters and Whig politician is broadly recognised as the founder of the neogothic movement. His castle of Strawberry Hill, the home he built in Twickenham, south-west London, is a good example of the revival of Gothic style. It was inspired by his Gothic novel, The Castle of Otranto, which was regarded as a manifesto for the modern Gothic by Walpole's contemporaries.
Ten znany angielski historyk sztuki, literat i polityk stronnictwa Wigów uważany jest powszechnie za twórcę neogotyku. Jego zamek Strawberry Hill, dom wybudowany w Twickenham, w południowo-zachodnim Londynie, jest dobrym przykładem ponownego ożywienia stylu gotyckiego. Zainspirowany on został powieścią gotycką „Zamczysko w Otranto”, która przez współczesnych Walpole'a uznana została za manifest nowoczesnego gotycyzmu.
2012
3 stycznia
Marc Chagall and his Jewish roots
Marc Chagall i jego
żydowskie korzenie
Prowadzenie: Jolanta Mackiewicz
Marc Chagall /1887 – 1985/ a Hasidic Jew born in tsar Russia, deeply inspired by his ethnic roots.The essence of his style was childlike innocence and wonder. His colourful paintings are full of floating bodies, fiddlers, cocks and acrobats. He combined Russian folk art., Cubist fragmentation and Expressionist colour. A cosmopolitan artist – started his career in Russia and then moved to Paris. Survived holocaust in the USA. Married twice and inspired by both of his wives. Extremely prolific, expressed himself in paintings, prints, ceramics, stained glass and murals.
M. Chagall /1887 – 1985/ Zyd chasydzki, urodzony w Rosji
carskiej, pod głębokim wpływem swych etnicznych korzeni. Istotą jego stylu była
dziecięca niewinność i zachwyt . Barwne prace przepełnione są płynącymi w
powietrzu postaciami, skrzypkami, kogucikami oraz akrobatami. Połączył rosyjski
folklor z kubistyczną fragmentaryzacją i ekspresjonistyczną kolorystyką.
Kosmopolita – karierę rozpoczął w Rosji, po czym przeniósł się do Paryża.
Holokaust przeżył w Ameryce. Zonaty dwukrotnie, natchnieniem były obie
jego żony. Wyjątkowo płodny artystycznie, co znalazlo wyraz w malarstwie,
grafice, ceramice, sztuce witrażu oraz muralach.
24 stycznia
Design in Deutschland
Design w Niemczech
Prowadzenie: dr Ilza Kowol
Design in Deutschland? Ja, doch, auch die deutschen Designer - Gestalter haben neben den italienischen oder skandinavischen etwas zu bieten. Bis heute bestimmen das Bauhaus und die Ulmer Schule das deutsche Design. Deutsche Produkte bestechen nicht durch ein oberflächliches Styling, sondern durch eine gute Qualität von Funktionen und Gebrauchsfähigkeit. Deutschland ist ein Exportland, was belegt, dass deutsche Produkte und deutsches Design sich international behaupten können.
Design w Niemczech? Ależ tak, również niemieccy designerzy obok włoskich i skandynawskich maja coś do zaoferowania. Do dzisiaj punktem odniesienia tych projektantów jest Bauhaus i Ulmer Schule. Niemieckie produkty nie porażają może formą, ale doskonałą jakością funkcji i praktycznością. Niemcy to duży eksporter, co jest dowodem na to, że i niemiecki design znajduje międzynarodowe uznanie.
7 lutego
Janosch' Zeichnungen und Geschichten fuer Kinder und Erwachsene
Rysunki i opowieści Janosza dla dzieci i dla dorosłych
Prowadzenie: prof. Grażyna Barbara Szewczyk
Der deutsche, aus Oberschlesien stammende Schriftsteller
Janosch, Verfasser von einigen Romanen für Erwachsene ( z.B. Cholonek oder der
liebe Gott aus Lehm) ist in Deutschland und in der ganzen Welt
vor allem als Kinderbuchautor und Bilderbuchillustrator bekannt. Janosch‘s
Illustrationsstil weist bereits in seinen ersten Bilderbüchern aus den
60-er Jahren des XX Jahrhunderts eine bewusst naive Reduktion auf. Die
gemalten Bilder und Graphiken erscheinen wie bunte Kulissen: farbintensiv,
vereinfachend wie die Malerei von Kindern. Wer diese Bilder genau ansieht,
entdeckt immer versteckte visuelle Kommentare. In einigen, zwar vertrauten, aber
doch kargeren Radierungen zeichnet Janosch bissig und klagt die
Unbarmherzigkeit der Welt an. Der Vortrag geht auf seine Text- und
Bildkonzeptionen ein und zeigt den Autor als einen wohl den
erfolgreichsten deutschen Bilder- und
Kinderbuchillustrator.
Pochodzący z Górnego Śląska
niemiecki pisarz Janosch, twórca kilkunastu powieści dla dorosłych ( np.
Cholonek czyli dobry Pan Bóg z gliny) jest w Niemczech i na całym świecie znany
przede wszystkim jako autor i ilustrator książek dla dzieci. Rysunki Janoscha
odznaczały się już w jego pierwszych książkach dla dzieci świadomie
stosowanymi naiwnymi uproszczeniami. Obrazy i grafiki przypominają kolorowe
kulisy, wymalowane intensywnymi farbami niczym rysunki dzieci.
Przyglądając się im uważnie, odkrywamy w nich wizualne komentarze. W niektórych,
wydawałoby się bardzo prostych pracach Janoscha, rysownik maluje
sarkastycznie, oskarżając bezduszność świata. Wykład omawia tekstowe
i obrazkowe kompozycje Janoscha i ukazuje go jako jednego z
najsłynniejszych niemieckich ilustratorów książek dla dzieci i książek
obrazkowych.
21 lutego
Caravaggio as the master of
deceit
Caravaggio jako mistrz oszustwa
Prowadzenie:
Jolanta Mackiewicz
Michelangelo Merisi da Caravaggio /1571 –1610/ the only major painter with a serious criminal record, accused of murder, wounded in a street fight, died of malaria in Sicily. Moved from his native Milan to Rome where he learned a lot from the High Renaissance and the Antique. Turned to powerful realism, disregarded accepted rules. Influenced La Tour, Rembrandt and Velasquez. Known for sensational subjests such as prostitutes or young boys. Biblical subjects interested him as well. The master of theatrical technique – foreshortening and vivid contrast of light and shade.
Caravaggio /1571 –1610/ jedyny wśród wielkich malarzy artysta z kryminalną przeszłością, oskarżony o morderstwo, ranny w bójce, zmarł na malarię na Sycylii. Przeprowadził się z ojczystego Mediolanu do Rzymu, gdzie wiele zaczerpnął z rozkwitu renesansu i nawrotu do antyku. Skłonił się ku przejmującemu realizmowi, lekceważąc obowiazujące zasady. Wywarł wpływ na takich mistrzów jak La Tour, Rembrandt czyVelasquez. Znany z prowokujących tematów jak na przykład prostytutki czy młodzi chłopcy. Interesowała go również tematyka biblijna. Mistrz teatralnej techniki malarskiej – skrótu perspektywicznego oraz dramatycznego światłocienia.
6 marca
The eternal legend of Faust by Christopher Marlowe, Johann
Wolfgang von Goethe and Michail Bulhakov
Nieśmiertelna legenda Fausta
na przykładzie twórczości Christophera Marlowa, Johanna Wolfganga Goethego i
Michaiła Bułhakowa
Prowadzenie: Jolanta Mackiewicz
During the Elizabethan Age /1579-1625/ the amazing revival of theatre took place in England. Christopher Marlowe was the author of first widely popular tragedies. He was fascinated with a hero that should be condemned. His Faustus, although a villain , claims admiration. „The Tragical History of Doctor Faustus” was written probably in 1588. It was Marlowe’s best play and some critics say that he has equalled Shakespeare with these lines. The eternal dream of man to possess unlimited knowledge, no matter what the price -even trading one’s soul with devil is extremely powerful. The myth of Faustus has been present in European literature since those times in different forms / Mr Twardowski, Master and Margaret/
W czasach epoki elżbietańskiej /1579 –1625/ miało miejsce w Anglii zdumiewające odrodzenie teatru. Christopher Marlowe był autorem pierwszych, popularnych na szeroką skalę tragedii. Fascynował się on bohaterem, który powinien zostać potępiony. Jego Faust, chociaż łajdak , wzbudza podziw. „Tragiczna historia doktora Fausta” została napisana prawdopodobnie w 1588 roku. Była to najlepsza sztuka Marlowe’a a niektórzy krytycy twierdzą, że dorównał w niej samemu Szakspirowi. Odwieczne marzenie czlowieka, by posiąść nieograniczoną wiedzę, bez względu na cenę – nawet kosztem własnej duszy jest wszechpotężne. Mit Fausta jest obecny w literaturze europejskiej od tamtego czasu / Pan Twardowski, Mistrz i Małgorzata/
20 marca
Hermann Hesse – Schriftsteller und Maler
Hermann Hesse -
pisarz i malarz
Prowadzenie: dr Ilza Kowol
Der Dichter, Prosaiker und Essayist Hermann Hesse – ein groβer Künstler seiner Zeit - ist weniger als Maler bekannt. Sein ganzes Leben lang betonte er den Individualismus und wurde bereits zu seinen Lebzeiten zum Idol für diejenigen, die nicht mit dem Strom schwimmen wollten. Seine künstlerische Begabung und die Überwindung des Eurozentrismus sind Gründe dafür, dass er von der Jugend zur Kultgestalt erhoben wurde.
Hermann Hesse – pisarz i malarz
Poeta, prozaik i eseista –
wielki artysta swego czasu – jest mniej znany jako malarz. Przez całe życie
podkreślał indywidualizm i juz za życia stał się idolem tych, którzy nie płynęli
z prądem. Jego talent artystyczny i odejście od europocentryzmu przyczyniły się
do tego, że dla młodzierzy stał się postacią kultową.
3 kwietnia
Das schwedische Designe
Szwedzki design
Prowadzenie: prof. Grażyna Barbara Szewczyk
In der schwedischen Alltagskultur sind die Grenzen zwischen Kunst und Kunsthandwerk sehr fließend. Wenn die Gebrauchsgegenstände eine originelle Formgebung erfahren und künstlerische Gestaltung erkennbar wird, ist man schon beim Design. Vor allem die schwedische Glaskunst wird heute zum Inbegriff hochwertigen Design. Zum modernen schwedischen Design gehören auch die Gegenstände aus Holz und anderen Materialien (z.B. Möbel, Tischdecken oder Gardinen), die stilprägend für die Inneneinrichtung der schwedischen Häuser sind. Im Vortrag wird man auf die Form- und Farbgestaltung des schwedischen Designes eingehen, und dessen Geschichte darstellen.
W kulturze szwedzkiego życia codziennego, granice między sztuką a rzemiosłem artystycznym są dość płynne. Kiedy przedmioty codziennego użytku uzyskują oryginalną formę, a ich artystyczny kształt staje się rozpoznawalny, wówczas możemy mówić o designie. Symbolem nowoczesnego, szwedzkiego designu są przede wszystkim wyroby ze szkła. Do tej kategorii zalicza się także określajace styl wnętrz szwedzkich domów- przedmioty z drewna i innych materiałów (np. meble, obrusy czy zasłony). Wykład przybliża historię, formy oraz kolory szwedzkiego designu.
17 kwietnia
The Phenomenon of Tuscany
Fenomen Toskanii
Prowadzenie: Jolanta Mackiewicz
The Phenomenon of Tuscany. Tuscany has become famous not only
because of its landscape, vineyards and olive groves. The genius loci and
delicious wine had already in the Middle Ages inspired three giants of
literature: Petrarca, Aligheri and Boccacio who had created their masterpieces
there. In the 15th century Florence became the artistic capital of the early
Renaissance: a renewed study of Classical Antiquity took place there, a faith in
Humanism was developed and linear perspective was applied.. The rulers of the
city, Medici family, appeared to be wise secular patrons surrounded by numerous
artists: sculptors /Ghiberti, Donatello/, painters /Fra Angelico,
Verocchio -da Vinci’s tutor, Ghirlandaio - Michelangelo’s tutor, Botticelli,
Piero della Francesca/ and architects /Brunelleschi, Alberti i Michelozzo /
among many others.
Fenomen Toskanii. Toskanię rozsławił nie tylko
jej pejzaż z winnicami i gajami oliwnymi. Unikalna atmosfera miejsca i
przepyszne wino już w sredniowieczu zainspirowały trzech gigantów literatury.
Petrarca, Aligheri i Boccacio stworzyli swoje arcydzieła właśnie tam. W XV wieku
Florencja stała się artystyczną stolicą wczesnego renesansu. Odbywały się tam
studia nad klasyczną starożytnością, rozwinięta została wiara w humanizm,
zastosowano perspektywę linearną. Władajacy miastem ród Medyceuszy roztoczył
mądry, świecki patronat nad licznymi artystami : rzeżbiarzami / Ghiberti,
Donatello/, malarzami /Fra Angelico, Verocchio – mentor Leonarda da Vinci,
Ghirlandaio – mentor Michała Anioła, Botticelli, Piero della Francesca/ oraz
architektami /Brunelleschi, Alberti i Michelozzo/ pośród wielu innych.
15 maja
Jenny Holzer, Barbara Kruger and the one-liner poetry
Jenny
Holzer, Barbara Kruger i poezja typograficzna
Prowadzenie: dr
hab. Irma Kozina
American female artists Jenny Holzer and Barbara Kruger use popular culture as both a subject and a tool in their work. They take images from sources such as fashion magazines and juxtapose them with provocative texts to criticize the structures and values these magazines propagate. They try to answer a crucial question: how people funtion and co-exist within a hierarchical society.
Jenny Holzer i Barbara Kruger to amerykańskie artystki,
które używają popularnej kultury zarazem jako tematu i narzędzia ich dzieł.
Wykorzystują obrazy z kolorowych magazynów, zestawiając je z prowokacyjnym
tekstem, krytykującym strukturę i wartości propagowane w tych pismach. Próbują
znaleźć odpowiedź na podstawowe pytanie: jak ludzie funkcjonują i koegzystują w
społeczeństwie hierarchicznym.
22 maja
Theorie und Praxis in der Tatigkeit von Joseph Beuys
Teoria
i praktyka w twórczości Josepha Beuysa
Prowadzenie: dr hab. Irma
Kozina
Theorie und Praxis in der Tätigkeit von Joseph Beuys Nach Ansicht einiger Kunsttheoretiker war Joseph Beuys nicht nur Meister der Bildhauerei, sondern auch der Aktionen. Sein Werk durchbricht die Grenzen der künstlerischen Disziplinen, hat das Theater stark beeinflusst und definiert insgesamt eine Veränderung des herkömmlichen Werkbegriffs. Sein Werk ist voll von Poesie und Mythen, die eine grosse Bedeutung für moderne Kunst und Kultur besitzen.
Zdaniem niektórych teoretyków sztuki Joseph Beuys był nie tylko
mistrzem rzeźby, lecz także akcjonistą. Jego dzieło zaburzyło granice
artystycznych dyscyplin, wpłynęło znacząco na teatr i jako całość definiowało
zmiany w potocznym rozumieniu twórczego działania. Było pełne poetyki i mitu,
mających ogromne znaczenie dla współczesnej kultury i sztuki.
Patronat medialny
