Cykl wykładów prowadzony przez pracowników naukowych Uniwersytetu Śląskiego. Spotkania odbywają się w każdy drugi i trzeci wtorek miesiąca o godz. 17.00 .

Cena biletu:  3,50 zł

Informacje o wykładach można uzyskać w Dziale Oświatowym, nr tel. 032 25 85 661÷3, w. 316, 319, oswiata@muzeumslaskie.pl

Program spotkań w roku szkolnym 2009/2010

2009

13 października
Temat polityczny w malarstwie, od Davida do Picassa , prow. prof. Ewa Chojecka
Wojny, rewolucje, dążenie do wolności to motywy żywe w sztuce XIX (David, Goya, Delacroix) oraz XX (Picasso, socrealiści) wieku, wykład przybliży zarówno dzieła, jak i zawarte w nich symbole i alegorie.

• Temat rewolucji, wolnosci – J. L. David - Przysięga Horacjuszy i Wielka Rewolucja, F. Goya- Saturn pożerający własne dzieci, E. Delacroix - Wolność wiodąca lud na barykady
• Nowy Jork - Statua Wolnosci i jej pogrobowcy w sztuce socrealizmu
• H. Daumier - Rue Transnonain - narodziny reportażu
• P. Picasso - Guernica

20 października
Zapomniana sztuka. Etos górnika i jego pracy w rzeźbie śląskiej, prow. dr Aneta Borowik
Wizerunki górnika w przestrzeni publicznej najczęściej pojawiają się w formie płaskorzeźb i monumentalnych rzeźb. Do 1989 r. często pełniły rolę propagandową, potem, w zmienionym kontekście politycznym zdarzało się, że po prostu „znikały” z krajobrazów śląskich i zagłębiowskich miast. Wykład przypomni tę część naszej spuścizny kulturalnej oraz uświadomi jej wartość, poprzez prezentację sylwetek najwybitniejszych twórców.

 

10 listopada
Sztuka przestrzeni publicznej jako wyraz społecznej kontestacji , prow. dr hab. Irma Kozina



17 listopada
Axis mundi - idea osi świata w pejzażu Górnego Śląska , prow. dr Jerzy Gorzelik
Krajobrazowe dominanty stanowią znakomitą ilustrację kulturowych przemian. Wieże średniowiecznych kościołów, barokowe kolumny maryjne, kominy i wieże wyciągowe, wreszcie drapacze chmur, to nie tylko znaki czasu, ale nierzadko także wartościowe dzieła sztuki.



8 grudnia
Uwagi o sztuce ogrodowej dawniej i dziś , prow. dr hab. Irma Kozina

  

15 grudnia
Śląski Apelles - Michael Willmann i jego czasy , prow. dr Jerzy Gorzelik
Po zakończeniu wojny trzydziestoletniej w 1648 r. Śląsk podnosił się z ruin. Wobec upadku miast głównymi ośrodkami sztuki stały się bogate opactwa, zaangażowane w dzieło rekatolicyzacji w większej części protestanckiego kraju. Czołową postacią wśród artystów, reprezentujących nowoczesną, barokową formułę był Michael Willmann, urodzony w Królewcu, wykształcony w Niderlandach, a prowadzący swój warsztat przy klasztorze w Lubiążu.



2010
12 stycznia
Roma felix - Rzym w dobie kontrreformacji , prow. dr Jerzy Gorzelik
Po kilku dekadach kryzysu, zapoczątkowanego złupieniem Rzymu przez wojska cesarskie w 1527 roku, Wieczne Miasto zaczęło odzyskiwać pozycję artystycznego centrum Europy. Sztuka została wprzęgnięta w machinę propagandy wiary, a liczne, zakrojone na szeroką skalę inicjatywy kolejnych papieży stanowiły manifestację potęgi odrodzonego katolicyzmu. Urbanistyczne przeobrażenia Rzymu, nowe, barokowe budowle i pomniki, stały się wzorem dla całego katolickiego świata.

 

19 stycznia
Wykład na wystawie Belle epoque. Oblicza secesji 

 

16 lutego
Wykład na wystawie Belle epoque. Oblicza secesji



marzec
Trzy wykłady poświęcone zagadnieniom ekspresjonizmu i różnym formom ekspresji w sztuce XX wieku . Ze względu na rozległość problemu pokazane zostaną jedynie zjawiska wiodące, które w mniejszym lub większym stopniu kształtowały obraz sztuki nowoczesnej.

9 marca
Od protoekspresjonizmu do ekspresjonizmu w sztuce 1. poł. XX wieku , prow. dr hab. Barbara Szczypka – Gwiazda

• Ku ekspresjonizmowi! Znaczenie ekspresji w sztuce końca XIX i początku XX wieku (Gauguin, Van Gogh, Toulouse – Lautrec, Ensor, Munch)
• fowizm, pierwszy nowoczesny kierunek w sztuce, realizujący niezależną formę ekspresji malarskiej
• ekspresjonizm niemiecki jako przejaw buntu sztuki przeciwko ustalonemu porządkowi moralno obyczajowemu, społecznemu i politycznemu
• od ekspresjonizmu do Nowej rzeczywistości

16 marca
Nowe formy ekspresji w sztuce lat 50. i 60. XX wieku – figuracja, materia malarska, problemy ludzkiej egzystencji a sztuka , prow. dr hab. Barbara Szczypka – Gwiazda

• figuracja i deformacja w sztuce pierwszych powojennych lat, grupa Cobra
• Jean Dubuffet i jego Compagnie d’art brut
• Nowa Figuracja (Lucian Freud, Graham Sutherland, Francis Bacon)
• zjawisko Nowej Figuracji w sztuce polskiej, grupa Wprost

23 marca
Ekspresjonizm abstrakcyjny w sztuce po 1945 roku , prow. dr hab. Barbara Szczypka – Gwiazda
Po II wojnie światowej odżyły tendencje sztuki abstrakcyjnej. Najbardziej reprezentatywnym kierunkiem tego okresu był nurt abstrakcji „gorącej”, w ramach którego powstały takie kierunki jak: action painting, malarstwo kaligraficzne, taszyzm, malarstwo materii, color-field painting. Wszystkie te kierunki zdobyły sobie w sztuce lat 50. i 60. dominującą pozycję na międzynarodowej scenie sztuki.  Wykład pokaże przede wszystkim znaczenie szkoły nowojorskiej na rozwój sztuki ekspresjonizmu abstrakcyjnego

 

13 kwietnia
Mimesis – cztery modele stosunku sztuki do natury oraz średniowieczna wizja alchemiczna  , prow. prof. Ewa Chojecka
Jak wzajemne relacje sztuki i natury zmieniały się w czasie?

• natura pojmowana jako widzialna i poznawalna, a sztuka jako narzędzie poznania natury
• artystyczna przestrzeń jako obszar wpisywania wewnętrznych doświadczeń
• obraz natury jako nośnik treści symbolicznych
• średniowieczna wizja alchemiczna
  

20 kwietnia
Wzór dla całej Polski. Historia i kształt architektoniczno - urbanistyczny kolonii urzędniczej w Katowicach Ligocie , prow. dr Aneta Borowik
Osiedle urzędnicze w dzielnicy Katowic Ligocie miało stać się w latach 30-tych XX w. modelowym rozwiązaniem dla całej Polski. Jego współtwórcą był ówczesny wojewoda Michał Grażyński. Przemyślany układ urbanistyczny oraz jednolita forma architektoniczna stawia założenie w Ligocie w czołówce tego typu rozwiązań przestrzennych. Niestety, do wybuchu II wojny światowej nie zrealizowano wszystkich domów i w związku z tym układ został zaburzony przez nie do końca wpisującą się w oryginalną koncepcję późniejszą zabudowę. Wśród projektantów domów ligockich można znaleźć najwybitniejszych śląskich twórców m.in. Karola Schayera i Lucjana Sikorskiego, długoletniego architekta miejskiego Magistratu



11 maja
Architektura dekonstruktywizmu na świecie i w Polsce , prow. dr hab. Irma Kozina



18 maja
Czy istniała śląska szkoła architektury w dwudziestoleciu międzywojennym? Prow. dr Aneta Borowik
Pomimo istnienia doskonałej książki Waldemara Odorowskiego na temat architektury międzywojennych Katowic nadal niewiele wiadomo - poza nielicznymi wyjątkami – o losach czołowych twórców śląskiej architektury. Skąd się wywodzili, gdzie pracowali, jakie były ich powojenne dzieje? Dla wielu z nich praca na Śląsku była krótkim epizodem, inni na stałe związali się z tą ziemią. Czy stworzyli odrębny wyraz śląskiej architektury okresu międzywojennego, który można nazwać szkołą? Prelekcja będzie próbą odpowiedzi na to pytanie.